Session 4: The silver threads and the moment the soul returns to the body
جلسه چهار : رشتههای نقرهای و لحظه بازگشت روح به جسم
Audio
Listen to this session at its source page.
Summary (English)
Summary
In this session, Hujjat al-Islam Aminikhah opens by answering a listener's question about what these discussions of paradise and the afterlife mean for worldly life, and says the real issue is that people misunderstand their own selves: even paradise, and even the out-of-body self in these accounts, is not the true goal, which is nearness to God. He then returns to Saḥar's story: she wakes in a coma, hears the staff say it would be a pity for her to die, and finds herself blind and half-paralysed. A second, easier departure follows, in which she watches a second stroke and a cardiac arrest from above and is then drawn back into her body from the toes up along the silver threads. Along the way he gives stories of saints who said farewell to their students before dying, the account of Imam Khomeini's remarks to his son in a dream, and the claim that spiritually strong souls can preserve or return to their bodies. He stops at the point where the doctors give up and says the cause of her recovery will come next session.
1. A listener's question: worldly comfort versus the afterlife
- A listener asked where these discussions leave worldly affairs: if paradise is so good, should one abandon this world? The same person said he wanted comfort, wealth and a 1,000 m² house. Aminikhah says there is no problem with that. There is no narration telling one to limit blessings to a minimum.
- The key point, which he calls the heart of the series, is that we have a misunderstanding about ourselves. The central message of the Qurʾān and the Ahl al-Bayt is not to be mistaken about oneself. Have prosperity, your own blessing and your own share. He cites Q 28:77 in the form "وَلَا تَنْسَ نَصِيبَكَ مِنَ الدُّنْيَا" ("and do not forget your share of the world", Sahih International). The full verse reads: "But seek, through that which Allah has given you, the home of the Hereafter; and [yet], do not forget your share of the world. And do good as Allah has done good to you. And desire not corruption in the land. Indeed, Allah does not like corrupters." His point is that much of what we hold is not truly our share.
- He quotes Amīr al-Muʾminīn as saying "do not be a treasurer for others": save, but for yourself, not for your children and heirs, taking the main benefit yourself while others also receive something.
2. The true self is beyond even paradise
- The purpose of these accounts, he says, is to get acquainted with our "original self". The self that leaves the body in these accounts is also not our real self. Even paradise is too little for us.
- He tells listeners to read the end of the Peacock Sermon (khuṭbat al-Ṭāwūs) in Nahj al-Balāgha today. After describing the peacock as a small blessing of creation that no one can fully describe, ʿAlī is quoted as saying that if he described paradise, people would go to the graveyards, dig graves and lie in them.
- Story of Mīrzā ʿAlī Āqā Shīrāzī, whom he describes as the Nahj al-Balāgha teacher of Shahīd Muṭahharī, who said that meeting him changed his life. One Friday dawn he wept loudly because he had overslept the dawn prayer. The reason was that the night before, a Thursday night, they had recited Ḥāfiẓ and he had recited two couplets, and he took the deprivation of the dawn to be the result. On another occasion he told a crowd from the pulpit that he had dreamt of the resurrection, and the crowd wept. In the dream the people of God were separated from the people of paradise and he was taken to paradise, and he wept because he had not been among the people of God. Aminikhah's comment is that for such people paradise is too little.
- He criticises the way the book's accounts of paradise (waterfalls, roast chicken on demand, aeroplanes) can lead to misunderstanding. He suggests that people who had unmet wishes in this world want such things, and that even the paradise aeroplane is not the point. He cites Ḥasanzāda Āmulī's advice not to stay even in Malakut, and says we have come only for God and all else is means. He calls the pursuit of the barzakhi eye or ṭayy al-arḍ (folding of earth) "mockery". Nothing is equivalent to us except nearness to God. He reminds them of a story he told earlier in which Ibrāhīm says he will not give his life to Azrael because he does not take help from Jibrīl, but gives it only to God.
3. Saḥar, continued: returning above her body
- She returned to a position above her body in the ICU, but did not want to go back into it. She did not even miss her brothers, whom she loved dearly, because nothing is more beautiful or soothing than death. For someone whose plans end at seventy, death is a calamity, but for someone who plans for beyond it death is the sweetest pleasure. She says that after death one is infinitely free, calm, with no anxiety about today or tomorrow, no pain, no worry, no regret and no grief.
- Unfortunately, he says, she returned to the body, and this was the first return. A second death is still to come.
- She says the scene went dark and she knew only that she was in her body. For several days she was in a coma, hearing sounds at times, sometimes for twenty minutes at a stretch, then they would stop. A nurse said to a colleague that it would be a real pity if this girl died. She was a healthy, athletic girl of 23 or 24 on whom a refrigerator had fallen.
- Aminikhah stresses that she describes herself as an ordinary person, who prayed and fasted. He says not to suppose that such things happen only to the exceptional.
- Coma versus death: those in a coma are free of the body for a time, whether or not they notice. That differs from dying, in which the whole relation with the body is cut and there is a reckoning.
4. Saints who said farewell, and voluntary death
- Ayatollah Bahjat said that on 13 Khordād, before his death, Imam Khomeini's soul said goodbye to him. Some of Bahjat's own students told the speaker that he appeared and bid them farewell while they were in ṭawāf in Mecca, and again in their hotel, and that when they came down to a meeting of the Hajj mission they learned that he had died.
- Ayatollah Pahlavānī Tehrānī told the speaker that before his death in early Shawwāl he went to the homes of 17 or 18 of his students. The speaker was in Mazandaran and was upset that he had not come to him. When he heard of the death, he saw the teacher come in face to face and embrace him, asking "Are you at ease?" He answered yes.
- For those whose lifespan is written, say 95 years, they can go to barzakh and return whenever they will before that age. The harder point, which he says he hesitates to state for fear of objections, is that after 95 years they can also return to the world whenever they wish. He says part of the doctrine of the return (rajʿa) is this.
- Mīrzā ʿAlī Qāḍī told some of his students: "This instruction is a trust between us. Whenever you need me, say it, and I will come with this body."
- He says that one who has command of matter has the body at the soul's service. Some deceased scholars' bodies remain intact. Shaykh Ṣadūq's body, when his tomb at Ibn Bābawayh in Tehran was opened after about a thousand years, is said to have been so well preserved that his skin was red, his beard looked as if freshly trimmed and his nails looked freshly cut. He says the nails showed Thursday trimming, so the death was probably on a Thursday. A strong soul keeps the body. The material attachment is gone, but the spiritual attachment remains.
5. Imam Khomeini and Aḥmad Khomeini
- He says Imam Khomeini came to Bahjat before dying to say farewell, was very happy and considered his work successful because he had fulfilled his duty.
- Ḥājj Aḥmad Āqā Khomeini told a story that two or three years after the Imam's death he dreamt of him twice, and after the second dream he suffered a stroke. In the second dream he asked "What is it like on the other side?" and the Imam, who had earlier been happy, said: "Aḥmad, it is very hard on this side. I passed through with difficulty. Think of yourself! Every hand I waved from the balcony at Jamārān, they held me to account: why did you wave it?"
- After this Aḥmad Āqā changed, withdrew to a village near Qom, left Jamārān and politics, told those around him he was nearly gone and gave a date, and died then.
- The speaker contrasts the first phase, in which the link to the body is not fully cut and the person is cheerful and unwilling to return, with the moment when it is torn off, the record closes, and the reckoning follows.
6. Who is reckoned strictly
- Two groups get a strict reckoning: the believers of the very highest rank and the unbelievers of the lowest. He says this is a heavy statement: for the latter, barzakh is already the hell of the resurrection, so they are not seen at the resurrection, naming Saddam and others as examples. He does not go further and says the topic is too large.
- He says a late scholar, "ʿAllāma Aswār", skipped the part on eschatology when he reached it in his Qom teaching, telling students that eschatology "has not been the provision of the seminary".
- None of the three narrators in the book reached the reckoning, which is what people call "the first night of the grave". He mentions the prayer of fear (namāz-i waḥshat): waḥsha is Arabic for loneliness, the opposite of intimacy (uns). The questions of the two angels and what kind they are will be discussed later.
7. Saḥar, continued: coma, blindness and the second departure
- In the coma she heard nurses say: "It's a real pity this girl should die. I'd give any organ of my body to her if she would just live." What was said about her she heard louder and more clearly. Her older brother wept on her forehead and she felt it. The doctor told him "I can't do any more. We should ask God for a miracle. You must be strong." The brother said he could not bear to see his sister like this.
- After four days she opened her eyes. A nurse said "Thank God, she's back." She could not see anyone and found she was completely blind, and the right half of her body was paralysed. Leading specialists examined her to no avail. She was not upset, because she was sure she would not last: her pelvis was broken, parts of her intestine, spleen and liver had been removed, her weight had fallen sharply, "only a name was left of me", and she did not give herself a one per cent chance of surviving. Aminikhah points out that she had also lost her father, mother and health, yet was cheerful, which is the sort of person who receives special favour.
- A few pages later in the book, one of the Ahl al-Bayt comes, takes her up, shows her the upper world, restores her health and gives her knowledge. He says he will read it tomorrow, that the book does not say which of the Infallibles it was.
- Second departure: she was lying alone, the nurses had turned up the television in the corridor, and the announcer's voice stopped and the world fell silent. She was again near the ceiling, more comfortably. She saw everything in the hospital but heard nothing. She saw the nurses' lips and knew what they said, but without sound. About five minutes later a nurse in the corridor asked, "Do you want me to change the channel?" and got no answer. She came to the bed, bent over, said "asleep?", shook her and cried to the others that she had had another stroke. The doctor arrived after a minute and diagnosed a second stroke.
- She now heard clearly and heard the doctor say "cardiac arrest, hurry": no pulse, start resuscitation, intubate, oxygen, compressions, 1 mg adrenaline, 1 mg atropine, check the monitor, another milligram of adrenaline, the heart is not starting. She was sure it was the end and prayed that God forgive her for what she had done and not done.
- Aminikhah says that when full awareness of attachment arrives and one meets one's deeds, opposite feelings arise together. Everyone who dies is glad they came. The good are glad they came; the bad are glad because they came with less of a burden. Both want to return, the good and the bad to do something, and the majority in the middle too, while those sure of their standing are glad they came, though they would not mind returning in a better state. He says the Qurʾān has verses on this.
8. The return to the body
- She felt as though she had suddenly gained millions of tons of weight and was drawn toward her body. The silver threads shortened as she approached. At last she felt herself standing on the toes.
- He says departure from the body starts at the big toe, and return starts there too. At death one first feels the feet becoming light and this proceeds until the neck, after which separation occurs.
- She says her big toes were stuck together and began to take her in; she felt her toes fill with warm energy and advanced through her legs layer by layer, to knees and groin. He gives the image of a hollow glass statue into which energising vapour is blown from below. Her organs came alive one by one until she reached the top of her skull, and then she heard the doctor's glad voice: "The danger is over, his heart has started again." He notes that the heart restarted when she reached the brain.
- For a few minutes she still heard around her: "God help her. A stroke and a cardiac arrest. Call the cardiac ward, tell Dr. Raḥīmī to come at once." Then the sounds stopped and she was in a coma again for three days. The doctors concluded she was brain-dead, planned to donate her organs, and all gave up hope, until she was favoured with the visit of one of the Ahl al-Bayt, which he says he will tell next session. He says she recovers completely and returns with very new things.
9. Closing
- Supplication for Imām al-ʿAṣr's reappearance and blessings.
Persian transcript
Automatic transcription from the source site; it may contain errors. Plain text.
Show the transcript (3,542 words)
بسم الله الرحمن الرحیم.
یک سؤالی را دیروز یکی از دوستان پرسیدند. این سؤال خیلی هم به بحثمان مربوط است. پرسیدند که حالا البته یک [بخش سؤال] مربوط به این است که این بحثهایی که ما داریم، جایگاهش در کارهای دنیویمان چه میشود؟ خب، آقا بهشت چقدر خوب است! پس از اینجا اینقدر جذاب است، اینها را کلاً رها کنیم؟
یک نکتهٔ دیگر هم پرسیدند؛ گفتند که من خیلی علاقه دارم به اینکه مثلاً رفاه داشته باشم، مال داشته باشم، وضعیت خوبی داشته باشم. گفتند: «خانهٔ هزار متری داشته باشم.» حالا نمیدانم الان هم تشریف دارند یا نه. خیلی خوب است. هیچ مشکلی در اینها نیست. نعمت داشتن سقفی دارد؟ گفتم: نه، در باب نعمت ما روایتی نداریم که این مقدار نعمت داشته باش، آن مقدار دیگر نداشته باش؛ یا در نعمت به حداقل اکتفا کن.
نکتهٔ خیلی مهمی که باید به آن توجه شود و گُلِ بحث ما اینجاست، این است. این را خواهش میکنم مضاعف به آن توجه کنید: مسئله این نیست که ما چقدر پول داشته باشیم یا نداشته باشیم، وضعمان خوب باشد یا بد. بحث سر اینها نیست. بحث اصلی این است که ما در مورد خودمان دچار سوءتفاهم شدهایم. مسئله اصلی قرآن و اهلبیت این است: در مورد خودت دچار سوءتفاهم نشو. رفاه داشته باش. رفاه، نعمت خودت، سهم خودت. «وَلَا تَنْسَ نَصِیبَکَ مِنَ الدُّنْیَا». سهم تو را از دنیا فراموش نکن. سهم خودت! خیلی از اینهایی که ما داریم، سهم خودمان نیست.
امیرالمؤمنین فرمودند که: «خزانهدار دیگران نباش.» گفتند: «یعنی چه؟» حضرت فرمود: «پول جمع کن، اما برای خودت جمع کن، نه برای بچه و وُرَثه. [کسی میگوید:] «من که هیچی نداشته باشم؟» داشته باش، ولی اصل بهره را خودت ببر و به آنها هم چیزی برسد. اصل سهم مال خودمان است؛ خود ما!»
اصل ماجرا اینجاست. این داستانی که این ماجراهایی که شروع کردیم گفتنش و داریم با هم هر روز، برای این است که با آن «خودِ اصلی»مان آشنا بشویم. تازه این را هم به شما بگویم: اینی که در این ماجرا دیدیم و حالا باز هم میخوانیم که روحش از بدن جدا میشود و میرود و اتفاقاتی برایش میافتد، این هم خودِ واقعیِ ما نیستا! اشتباه نکنید. ما حتی بهشت هم برایمان کم است. در مورد بهشت انشاءالله میآییم، میرسیم، میبینی چه غوغایی است! آدم روحش پرواز میکند.
امیرالمؤمنین فرمود: «من [اگر دربارهٔ بهشت بگویم] در نهجالبلاغه، خطبه طاووس را که فرمودند، آخر خطبه طاووس را بخوانید. همین امروز بروید بخوانید. حضرت از عجایب طاووس میگویند. بعد فرمودند: «این یک نعمت کوچک بود از مخلوقات خدا در دنیا که هیچکس نمیتواند وصفش کند؛ از زیبایی و عظمتش.» بعد فرمود: «این از دنیاست؛ آخرت را چه میگویید؟ بهشت را چه میگویید؟» فرمودند: «من از بهشت اگر برای شما بگویم، میروی توی قبرستانها، قبر میکنی، میخوابی، میگویی: از اینجا بیرون نمیآییم تا بمیریم! من مجلس را [از کنار] «علی» پاشید، میروید توی قبرستان!»»
بهشت است! خدا رحمت کند مرحوم میرزا علی آقای شیرازی، استاد نهجالبلاغه شهید مطهری بود. این داستان را یادگاری داشته باشید؛ تا حالا نگفتم، چون داستان خیلی بکر است. شهید مطهری فرمود: «من با ایشان که آشنا شدم، زندگیام عوض شد.» این مرد الهی حالاتی داشت. نهجالبلاغه را به طرز خاصی هم فهمیده بود. شاید در یکی از آثارشان میگویند: «روز جمعه سحر پاشدم، بعد موقع نماز صبح بود، صدای ضجه میرزا علی آقای شیرازی بلند شد. گفتم: «چی شده؟» ایشان فرمودند که: «سحر خواب ماندم یا دیر بلند شدم!» میدانی چرا؟ «دیشب نشستیم، شب جمعه بود. شب جمعه شعر خواندن کراهت دارد! تازه شعر حافظ خوانده بودهایم!» ایشان گفتند که: «من دو تا بیت خواندم، همین محرومیت آورد از سحر!»» یک همچین روح لطیفی داشت.
آمده بود بالای منبر، میرزا علی آقای شیرازی برای مردم داشت منبر سخنرانی میکرد: «آی خلایق! آی مردم! دیشب خواب دیدم قیامت را!» خودش گریه میکرد، جمعیت هم گریه میکرد. ضجه مردم، بلبشویی بود، غوغایی بود، وانفسایی بود. صحنه قیامت؛ ملت گریه از ماست میکشیدند. در حسابوکتاب، ملت گریه میکرد. [هنگامی که] تعداد [زیادی را] به جهنم میبردند، ملت زجه میزدند. [وقتی به] بهشت [رسیدند]، کمی آرام شدند. مردم داشتند گریه میکردند. فرمود: «مرا بردند به بهشت.» صدای گریهاش رفت بالا. گفت: «مرا بردند به بهشت. اهلالله را جدا کردند، بهشتیها را جدا کردند. من جزو اهلالله نبودم. مرا بردند به بهشت.» [بعد میپرسند:] «رفتی دیگر گریه ندارد که!» این خودش را میشناسد. حقیقتشان [این است که] بهشت برایشان کم است. «من که نیامدم بهشت بروم!»
این کتاب خیلی جذاب است، ولی ما را دچار سوءتفاهم میکند؛ [همین] نعمتهای بهشتی که میگوید: آقا! باغ است و از آن بالا آبشار است و میپری پایین و هرچه اراده بکنی، مرغ را کباب میکنی و هواپیما... هواپیما سوار بودن... [فردی میگوید:] «هواپیما ندارد؟» [خود سخنران ادامه میدهد:] «اینها در دنیا عقده داشتند بندگان خدا، هواپیما میخواستند سوار شوند، نتوانستند. اینجا جبران [میشود]؟ هواپیما سوار شویم؟ تازه آن هواپیمای بهشت هم نیامدیم.» سخت است حرف زدن. همینهاست دیگر! به بهشت هم اکتفا نکن. به قول آقای حسنزاده میفرمود: «در ملکوت هم نمانید.» ما فقط برای خدا آمدهایم؛ فقط برای خدا. همه اینها وسیله و واسطه [است]. دنبال چشم برزخی و طیالارض و این ماجراها، این مسخرهبازیها... طیالارض پیدا کنیم؟ چشم برزخی پیدا کنیم؟ ما اینها نیستیم. اینها سوءتفاهم نسبت به ما خیلی بالاست. هیچچیزی معادل ما نیست مگر قرب خدا؛ مگر قرب خدا. خود خدا! واسطه! [در داستان] از حضرت ابراهیم یک روزی ماجرا را گفتم دیگر: «گفت: من جان به عزرائیل نمیدهم، چون از جبرئیل هم کمک نمیگیرم. اینجوری فقط به خودش میدهم و فقط هم از خودش میگیرم.»
ادامه داستان داشته باشیم. یک ۱۰ دقیقهای بخوان. یک ماجرای خیلی قشنگ اینجا دارد. این «سحرخانم» یک اتفاقی برایش میافتد.
حالا اگر این جلسه برسم، این جلسه میگویم، اگر نه، فردا عرض میکنم خدمتتان. میگوید که: «من برگشتم دوباره بالای بدنم، در آیسییو. ولی دوست نداشتم به جسمم برگردم؛ حتی دلم برای برادرهایم تنگ نشده بود، [با اینکه] خیلی دوستشان داشتم، چون چیزی زیباتر و تسکینبخشتر از مرگ وجود ندارد.» العِز [اشاره به حدیث یا آیه]. لذا در روایت داریم که هیچ لذتی معادل از دنیا رفتن نیست، ولی برای مؤمن، برای کسی که بعد از این زندگی دارد، برای بعد از این ۷۰ سال برنامه دارد. کسی که برای بعد از ۷۰ سال برنامه دارد، شیرینترین لذتش مرگ است. کسی سقف برنامههایش تا ۷۰ سال است، اول [مرگ] مصیبت است. میگوید: «تو بعد از مرگ بینهایت آزادی، آرامی، نگران امروز و فردایت نیستی، هیچ عامل آزاردهندهای وجود ندارد: درد، دلشوره، حسرت، غم.» ولی متأسفانه به بدن برگشتم؛ بازگشت اولش بود. یک مرگ دوم هم دارد که عرض میکنم.
میگوید: «بالا بودم، یکهو دیدم صحنه تاریک شد. دیگر چیزی ندیدم. فقط فهمیدم که داخل جسمم هستم.» تا چند روز در کما بودم. دائم در بیخبری نبودم؛ یک وقتهایی یک چیزهایی از صدای اطراف میشنیدم. بعضی اوقات مثلاً ۲۰ دقیقه همه صداها را میشنیدم، دوباره قطع میشد. دوباره بعد از یک مدتی صدا میشنیدم. و یک پرستاری دیدم به همکارش گفت که: «واقعاً حیف است این دختر بمیرد!» خب، دختر بیستوسهچهار ساله، با آن اوصافی که از ایشان کردند، و این هم اتفاقی... یک دختر ورزشکار سالم، یخچال بیفتد روی او... یکهو بالاخره سخت است دیگر، اگر بخواهد از دنیا برود.
مرگ ایشان، آنقدری که معرفی میکند، آدم مقیدی بوده است. [خودش میگوید:] «معمولی بودم؛ نماز و روزه و اینها را داشتم.» این را هم پس توجه داشته باشید؛ فکر نکنید دیگر حالا هرکی رفته، هنوز اتفاق [خاصی برایش] نیفتاده است.
یک ماجرای دیگر هم بگویم برایتان، یادم میرود. این نکته، نکته خیلی مهمی است. ببینید، اینهایی که در کما میروند، یک مدتی آزادند از [بدن]؛ البته بعضیها توجه هم دارند، بعضی [ها هم] توجه [ندارند]. این فرق میکند با حالت از دنیا رفتن. وقتی از دنیا میرود، همه نسبت با بدن قطع میشود، یک حسابوکتابی دارد که آن ماجرایش فرق [دارد].
حضرت امام (رضوانالله علیه). آیتالله بهجت فرمودند که: «سیزدهم خرداد، قبل از اینکه ایشان از دنیا برود، روح [ایشان] (از معدود ماجراهایی که ایشان گفته)، روح آقای خمینی سیزدهم خرداد با من خداحافظی کرد.»
عرض کردم: خود آقای بهجت رفتند با بعضی از شاگردانشان خداحافظی کردند. برخی به خود بنده گفتند: «ما مکه بودیم، در طواف بودیم، آقای بهجت آمد و با ما خداحافظی کرد. آمدیم در هتل، هتل بودیم، خداحافظی کرد. آمدیم پایین، جلسهٔ بعثه داشتیم، گفتم: «آقای بهجت از دنیا [رفتهاند].»» اینها بین بزرگان بوده است.
یا مرحوم آیتالله پهلوانی تهرانی، یکی از بزرگان برای خود بنده میفرمود که: «من مازندران بودم. ایشان رفت از همهٔ شاگردهایش قبل از رحلتش خداحافظی [کرد]. اوایل ماه شوال از دنیا رفت. ماه رمضان اذانش [که تمام شد]، رفت خانهٔ تکتک شاگردانش؛ هفده، هیجده [نفر].»
«من باخبر شدم، خیلی ناراحت شدم. گفتم: «آقا! ما آمدیم تبلیغ مازندران، شما پیش همهٔ شاگردها رفتی؟» در دلم گفتم: «پیش ما نیامدی!» وقتی خبر رحلت ایشان [را شنیدم که] از دنیا رفته بود، دیدم از روبهرو وارد شد، مرا بغل کرد. بعد گفت: «راحت شدی؟» گفتم: «آره.» گفت: «من...» بله، بله، اختیاری. یک موت اختیاری داریم، یک موت انحرافی داریم. حالا وارد بحثش نمیخواهم بشوم؛ بحث متن انحرافی و اجل آخریه که میرود.
حالا این نکتهای که هست این است که اینها [کسانی که] انحرافی نرسیدهاند، مثلاً اجلشان را نوشتهاند ۹۵ سال، تا قبل از آن ۹۵ سال هر وقت اراده کنند، میروند برزخ و برمیگردند. و نکته سختی که بعدش دارد که حالا میترسم شبهه برایتان بشود، اینها بعد از ۹۵ سال هم هر وقت اراده کنند، برمیگردند به دنیا. حالا بخشی از رجعت هم همین است.
مرحوم قاضی به برخی از شاگردانشان فرموده بودند که: «این دستور بین من و شما امانت است؛ هر وقت کارم داشتید این را بگویید، من با همین بدن میآیم.»
از اینکه حالا کسی که اِشراف دارد، ماده در اختیار روح [اوست]. علمای از دنیا رفته [هستند] که جسد [شان] سالم میماند. شیخ صدوق را بعد از هزار سال، جسد ایشان را... قبرشان آب افتاده بود توی ابنبابویهٔ تهران که پدرِ پدربزرگ ما کنار ایشان [دفن است] عرض کنم که مزار ایشان را شکافته بودند برای اینکه درست بکنند، میگویند جسدش طوری سالم بود، پوست طوری سرخ بود، انگار محاسن [ش را] همان روز کوتاه کرده بود. انگار محاسن [ش را] همین الان کوتاه کرده [است]. ناخنهایشان تازگی گرفتن دیده میشد. یکی [میگوید]: نگرفته! دو دسته روایت داریم: یک دسته گفته پنجشنبه ناخن بگیر، یک دسته گفته جمعه. ایشان یک دست و پنجشنبه عمل [کرده]. پنجشنبه باید دنیا رفته بوده [است]؛ سر انگشتها تازگی دارد. بعد از هزار سال! روح قوی، روح قوی، جسد را نگه میدارد. و این تعلق مادیاش از بین رفته، آن تعلق معنوی هنوز هست. دقت میفرمایید؟
یک نکته: امام آمدند پیش من قبل از اینکه از دنیا بروند برای خداحافظی. من ایشان را دیدم و دیدم خیلی خوشحال است. امر خود را «ناجح» میدانست. آقای خمینی امر خود را «ناجح» بابت اینکه به تکلیفش عمل کرده بود، خوشحال [میدانست].
حاج احمد آقای خمینی یک داستانی تعریف کردند که دو سه سال بعد از رحلت امام، ایشان خواب امام را میبیند. ظاهراً دو بار همین خواب را میبیند که دفعه دوم که خواب میبیند، سکته میکند. و حاج احمد آقا بعد از این ماجرا، شخصیت روحیاش عوض شد. این را که نگفتم اینجا برایتان؟ گفته بودم؟ دفعه دوم که خواب میبیند، از امام میپرسد که: «آقا، آنور چه خبر؟» حالا امامی که اول رفته بوده، با آقای بهجت خداحافظی کرده بوده، امر خود را ناجح میدانسته، این دفعه، این سری که میآید با حاج احمد مثلاً گفتگو داشته باشد، حاج احمد آقا گفته بودند: «احمد، خیلی اینور کار سخت است. من که به سختی عبور کردم! تو فکر خودت باش! من هر دستی که در بالکن جماران تکان دادم، از من حساب کشیدند؛ که این را برای چه تکان دادی؟»
بعد از این، [حاج احمد آقا] سکته کردند و حالاتش عوض شد. جمع میکند میرود قم، یکی از روستاهای اطراف قم؛ آنجا از جماران و فضای سیاسی اینها جدا میشود و بعد از مدتی هم به اطرافیان میگوید: «من خیلی نیستم. فلان تاریخ از دنیا میروم.» و همینطور هم از دنیا میرود.
حاج احمد آقای خمینی [که وضعیتش] جمع کرد [و رفت]، آن ماجرای اولی که هنوز [روحش از بدن] قطع کامل نکرده، خیلی بانشاط [بود]؛ مثل این [خانم] بنده سرحال، اصلاً دوست ندارد برگردد به جسم. ولی آن وقتی که کنده میشود، پرونده تمام میشود؛ حسابوکتاب...
این را هم به شما بگویم: دو دسته را حسابوکتاب دقیق [میکنند]؛ یکی مؤمنین در اعلاترین درجه، یکی هم کافرین در اَذَلّترین درجه. چرا؟ این دیگر حرف سنگینی است؛ به خاطر اینکه اینها [کافران] برزخ، جنات یا جهنمی که خلوت [دارد]، آن جهنم قیامتی [است]. لذا اینها در قیامت دیده نمیشوند؛ مثل صدام و فلان و اینها. مفصل است بحث معاد؛ خیلی بحث سنگینی است. نمیخواهم واردش بشوم؛ نمیشود جمعش کرد.
مرحوم علامه اسوار که درس میدادند در قم، به بحث معاد که رسیدند، رد شدند. شاگردان خاصشان بودند، گفتند: «آقا چرا درس نمیدهی؟» فرمودند که: «رزق حوزه و علما نشده است بحث معاد.» خیلی [مهم است]. غرض اینکه اینها از همینجا میروند، وارد میشوند در آن بهشت نهایی مؤمنین درجهیک و کفار درجهیک. آنجا دیگر فرق میکند. هیچکدام از این سه نفری که در این کتاب داستانشان آمده، به آن ماجرای حسابوکتاب نرسیدهاند که اصطلاحاً میگویند: «شب اول قبر.»
شب اول قبر هم توضیحات دارد که شب واقعاً [شب است] یا نه. آن نماز وحشت چیست؟ اینجوری باید بخوانی. وحشت... وحشت واژه عربی به معنای تنهایی، ضد انس است. «اُنسیاش» وقتی که کسی از حالت انس درآمده، میشود وحشت، تنهایی. نماز وحشت کمککارش میشود. حالا این حسابوکتابش چه شکلی است و شب اول قبر آن دو ملک میآیند، چه میپرسند؟ اصلاً سؤال از چه صنفی است و اینها؟ یک بحث مفصلی است که فعلاً نمیخواهم وارد آنجا [بشوم].
حال آدم کاملاً متفاوت است با آن اولی که شاداب بوده، بانشاط. حالا خلاصه، ایشان میگوید که: «من برگشتم...» (یکی دو دقیقه تمامش کنم). «صدا را میشنیدم. اینها اطرافم میگفتند که: «واقعاً حیف است که این دختر بمیرد! به خدا حاضرم هر عضوی از بدنم که لازم باشد به او هدیه بدهم، فقط بماند، زنده بماند.»» و حرفهای دیگری که دکترها میزدند و میشنیدم. حرفهایی که در مورد من بود، بلندتر میشنیدم. این هم [میگوید]: «هر حرفی که زده میشد، میشنیدم. حرفهایی که ربط به من داشت، بلندتر و دقیقتر میشنیدم.»
داداش بزرگم آمد، اشک ریخت روی پیشانیام؛ احساسش کردم. بعد شنیدم دکتر به او گفت: «من دیگر قادر نیستم. معجزه از خدا بخواهیم که شفا بدهد. شما مجبورید قوی باشید، تحمل کنید. اگر اینطور پیش بروید، منفجر میشوید.» برادرم گفت: «نمیتوانم ببینم خواهرم در این حال [است].»
چهار روز در کما بودم. درد خیلی شدیدی داشتم. بعد از چهار روز به هوش آمدم. چشمم را باز کردم. پرستار گفت: «خدا را شکر، برگشت!» یکی دیگر ازم پرسید: «درد داری؟» چشمهایم باز بود، ولی نمیدیدمش. گفتم: «شما را نمیبینم.» گفت: «چرا؟» بعد به من گفت که: «مهم نیست چند روز کما بودی؛ حتماً به خاطر کماست.» زنگ زدند، برادرم آمد و اینها. ولی هیچکس را نمیدیدم. بعد فهمیدم که کامل کور شدم. نه تنها کور شدم، نیمه راست بدن من فلج شده بود. در بیمارستان کلی آزمایش روی من انجام دادند. معروفترین فوقتخصص چشم، معاینهام کرد. ماهرترین متخصص مغز هم آمد؛ فایده نداشت. [من] فلجی بودم که بیناییاش را برای همیشه از دست داده بود. ولی ناراحت نبودم؛ برای اینکه مطمئن بودم خیلی نمیمانم. چون لگنم شکسته بود، بخشی از روده و طحال و کبدم ریخته بودند. نیمه راستم فلج بود. وزنم به شدت پایین آمده بود. داشتم محو میشدم. از من فقط یک اسم مانده بود. یک درصد احتمال نمیدادم که زنده بمانم و احساس میکردم که این کوری آخرین مرحله زندگیام است. این خود این حس، این هم خیلی چیز مهمی است. هم پدر از دست داده در جوانی، هم مادر، هم سلامتی. ببین چقدر روحیه بانشاطی دارد! اینهاست که مورد عنایت قرار میگیرد.
چند صفحه جلوتر میگوید: «یکی از اهلبیت آمد و مرا گرفت، برد. عالم بالا را بهم نشان داد و به من سلامتی داد و بهم علم داد.» فردا برایتان میخوانم که اسم نمیآورد کدام معصوم بوده است، ولی امیرالمؤمنین [میگوید]: «روی تخت دراز کشیده بودم. هیچ پرستاری در اتاق نبود. تلویزیون...» (بخوانم؟ فردا وارد آن اصل [داستان] شوم؟) «...داخل راهرو تلویزیون روشن بود. پرستارها به خاطر من کمی صدایش را زیاد کرده بودند. داشتند اخبار گوش میدادند. یکهو دیدم صدای گوینده قطع [شد]. دنیا در سکوت فرو رفت.»
باز دیدم بالا هستم، نزدیک سقف آیسییو. ولی این بار راحتتر. مردم را سریعتر [میدیدم]. مثل قبل نبود که گردن بیفتد. همهچیز را میدیدم. متوجه شدم که برای راحتی مریضها بیشتر چراغها را خاموش کردهاند. و دیدم که دستگاه کنار تختم روشن [است]. همه بیمارستان را میدیدم، اما این بار هیچ صدایی نمیشنیدم. حرکت لبهای پرستاران را میدیدم، ولی صدایشان را نمیشنیدم و میدانستم هم چهمیگویند، ولی صدا را نمیشنیدم. (توضیح بدهم: میفهمیدم چهمیگویند، ولی صدا نمیشنیدم.)
بعد از حدود ۵ دقیقه از آن بالا دیدم یکی از پرستارها در راهرو سرش را چرخاند، دهانش را باز کرد، بلند گفت (یعنی فهمیدم که دارد میگوید): «میخواهی کانال عوض کنم؟» جوابی نشنید. تو دلش گفت: «چرا جواب نمیدهد؟ بروم ببینم خوابش برده.» آمد [کنار] بدنم. آمد، سرش را به صورتم نزدیک کرد. دوباره لبهایش تکان خورد. [گفت:] «خواب؟» دستم را گرفت، صورتم را تکان داد. هول شدم. حس کردم که دارد داد میزند: «بچهها بیاین! دوباره سکته کرده!» پرستارها دوباره ریختند در اتاق. یک لحظه بعد دکترشان، دکتر [را] خبر کرد. یک دقیقه طول کشید تا دکتر آمد. تشخیص داد باز دچار سکته مغزی شدهام. کارش را شروع کرد.
این بار نسبت [به] دفعه قبل، مدت زمان بیشتری در آن بالا بودم. دکتر مشغول کار بود. همه داشتند مانیتور [را] نگاه میکردند. همان لحظه متوجه شدم که دیگر مشکل شنوایی ندارم. حالا خوب میتوانم [بشنوم]. دکتر شنیدم که گفت: «دچار ایست قلبی شد! عجله کنید!» ثانیههای بعدی جملات دیگری شنیدم: «نبض ندارد! جریان خونش قطع شده! عملیات احیا را شروع کنید! به چی نگاه میکنی خانم؟ زود باش! این توُبِش کن! اکسیژن! ماساژ قلبی! یک میلیگرم آدرنالین! ماساژ قلبی! یک میلیگرم آتروپین! مانیتور را خوب بررسی کن! مطمئن شو که اتصالات دستگاه برقرار است! یک میلیگرم دیگر آدرنالین! قلب به کار نمیافتد!»
مطمئن بودم کارم تمام است. اینجایش قشنگ است. کمی حس بهش دست داد. دعا میکردم که خداوند مرا ببخشد؛ به خاطر آنچه کرده بودم و آنچه نکرده بودم. کمی حسی که بهتان گفتم اینجا بهش دست داد. وقتی حس تعلق کامل میآید، یکدور آدم با اعمال که مواجه میشود، حس متضاد کامل دست میدهد. یکی اینکه هرکی از دنیا میرود، خوشحال میشود که چقدر خوب شد آمدم. دو: [آنهایی که] خوبها میگویند: «چقدر خوب شد آمدم.» بدها میگویند: «چقدر خوب شد آمدم که کمتر بار گناه [داشتم].» کمتر است نسبت به [گناهکاران بزرگ].
هر دو [دسته] با هم دوست دارند دوباره برگردند؛ حس متضاد. [خوبها] دوست دارند برگردند، [بدها] دوست دارم برگردم بروم یک کاری کنم. خوب است. قرآن دارد آیات... بله، آنهایی که میانه [هستند] که درصدشان زیاد است، آنها هم دوست دارند برگردند که کاری انجام بدهند. آنهایی که دیگر وضعشان معلوم است و میدانند که باز در مجموع اوضاعشان خوب است، آنها بابت اینکه آمدند خوشحال [هستند]. البته باز بدشان نمیآید برگردند با وضع بهتر بیایند، ولی بابت اینکه آمدند خوشحال [هستند].
خلاصه میگوید که: «یک لحظه احساس کردم که به جسمم برگشتم.» فقط این نحوه برگشت را بگویم. ما میخواستیم ۱۲:۲۰ تمام کنیم، ببخشید، عذر میخواهم، دیگر خیلی مهم است. میگوید که: «یک لحظه احساس کردم که میلیونها تن وزن پیدا کردم.» همان لحظه برگشتم به جسمم. کمکم کشیده شدم. هرچه جلوتر میرفتم، به سمت بدنم کشیده شدم. رشتههای نقرهایرنگ کوتاهتر میشد. بالاخره احساس کردم روی انگشتهای پایم قرار گرفتم.
خروج از بدن از شست پا شروع میشود و میآید. ورود به بدن دوباره از شست پا شروع [میشود]. اولین جایی که حالا بگویم مثلاً انشاءالله میبینی چی بگویم... اولین جایی که آدم موقع مرگ میبیند که انشاءالله میبینم... اول احساس میکنی پایش دارد سبک میشود. اثر انگشت، اثر شست شروع میشود. جانت به لب برسد، به [گردن] تا آن لحظه آرامآرام بدن سبک میشود تا به گردن میرسد. به گردن که میرسد، دو تا [راه] شد [جدایی]. از شست پا شروع میشود.
میگوید که: «شست پایم محکم به هم چسبیده بود. همان انگشتهای شست شروع به وارد شدن [به بدنم] کردند. فوراً فهمیدم که انگشتم از انرژی گرمی پر شد. من در پاهایم لایهبهلایه جلو میرفتم.» خیلی قشنگ دارد ترسیم میکند. «به تدریج به زانوها و کشاله رانهایم رسیدم.» برای اینکه بفهمید، [مثل] مجسمه شیشهای توخالی تصور برایتان ایجاد کنم؛ یک مجسمه شیشهای توخالی که بخار انرژیبخشی را از پایین بهش بدمند. «این بخار قطعات بدنم را پر میکرد و جلو میرفت. همزمان اعضایم یکییکی جان میگرفتند. من آنقدر در تنم جلو رفتم تا سرانجام به آخرین نقطه جمجمهام رسیدم. آن لحظه صدای شاد دکتر را شنیدم که گفت: «خطر رفع شد! قلبش دوباره به کار افتاد.»»
به مغز که برگشت، قلب کار افتاد. اینها خیلی تویش نکته است. تا چند دقیقه بعد هنوز صدای اطرافم را میشنیدم. یکی بهش گفت: «خدا بهش رحم کند. هم سکته مغزی کرد، هم ایست قلبی. به بخش قلب زنگ بزنید. خانم دکتر رحیمی را بگویید که فوراً بیاید.» و بعد صداها قطع شد. دوباره رفتم در کما. سه روز در کما بودم و دکترها به این نتیجه رسیدند که من مرگ مغزی کردم و باید اعضای بدنم را هدیه بدهند و اهدا کنند و همه قطع امید کردند تا اینکه آن عنایت بهش شد که یکی از اهلبیت را میبیند که انشاءالله فردا برایتان عرض میکنم.
اتفاقی میافتد و کامل سالم میشود. برمیگردد با یک اتفاقات خیلی جدید.
و خدا در فرج امام عصر تعجیل بفرماید. قلب نازنینش از ما راضی بفرماید. و صلیالله علی سیدنا محمد و [آله الطاهرین].